Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje

1172

Naziv knjige: Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje

Autor: Jovan Cvijić

Izdavač: Državna štamparija kraljevine SHS (knjiga prva) i Izdavačka knjižarnica Geca Kona (knjiga druga)

Godina izdavanja: 1922. (knjiga prva) i 1931. (knjiga druga)

“Imao sam plan da dam sintezu svojih ispitivanja o Balkanskom Poluostrvu, počinjući sa geomorfološkim pitanjima, kojima sam posvetio mnogo veći deo svoga vremena i rada. U tome su nastupili ratovi, i pokazalo se korisnije najpre pretstaviti u celini antropogeografska ispitivanja, tim pre što sam krajem 1916. godine pozvan da držim predavanja na Sorboni, a ona su bila poglavito antropogeografskoga i etnografskoga karaktera. Ta su predavanja publikovana u knjizi: La Peninsule Balkanique, Geographie Humane, u maju 1918. godine.

Kad sam se vratio u Srbiju, našao sam da je prvu polovinu moje knjige preveo G. Borivoje Drobnjaković, profesor i kustos Etnografskog Muzeja. Razgledajući taj posao, izrađen sa mnogo pažnje i savesnosti, uverio sam se koliko je teško prevodom izraziti misli originalnog dela sa svima nijansama. Dalje je bilo jasno da za našu publiku treba mnoge partije izraditi sa više detalja, i dodati više skica i fotografija. Delo se moralo preraditi i dopuniti. Pri tome mi je prevod G. Drobnjakovića poslužio kao osnova, i ona je preinačavana, izuzevši nekolike prve tabake, koji se štampaju kao tačan prevod originala.

Ovo nije celo delo kako je objavljeno na francuskom, već samo prvi deo: Geografska sredina i čovek. Docnije će izaći drugi deo, o psihičkim i socijalnim tipovima južnih Slovena. Zbog pomenutih izmena, i ovaj je prvi deo veći nego u originalu za osam do devet štampanih tabaka. A drugi će deo biti veći ne samo zbog novih promatranja o panonskom i alpiskom psihičkom tipu, već i zbog izlaganja osobina reljefa i naselja tih krajeva, koji se u mnogome razlikuju od Balkanskoga Poluostrva i Karsta.
Time je obeležen odnos ove knjige prema francuskom originalu, čiji je plan zadržan.

Nije mi bila namera da u ovom delu iznesem antropogeografske i etnografske rezultate o pojedinim zemljama, do kojih sam došao putovanjem i proučavanjem, već da predstavim svoju koncepciju antropogeografije. Ona će se u celini moći videti kad bude objavljena drugi knjiga ovoga dela, a dotle se stručni čitaoci mogu pomoći francuskim originalom.”

Jovan Cvijić, u Beogradu, Avgusta 1922.

Nažalost, dugo bolovanje i nemila smrt nisu dopustili Jovanu Cvijiću da objavi drugi deo knjige, te je gospođa Cvijić za taj posao umolila dr Borivoja Drobnjakovića i Jovana Erdeljanovića.

“Učinjeno je sve što se moglo, da ovo delo znamenitog naučnika bude dostojno opremljeno. Ono se predaje u ruke našem narodu, da iz njega još bolje upozna veličinu Cvijićeva duha i njegova promatračkog dara i da se na pogledima koje on iznosi uči gledati očima jednoga svoga velikog sina”, Jovan Erdeljanović.