Radivojević F. Ilija

145
Radivojević F. Ilija
Radivojević F. Ilija

 

 

ime: Ilija
prezime: Radivojević
ime oca: Filip
mesto: Brezovice
opština: Valjevo
godina rođenja: 1871.
godina smrti: 1913.
izvor podataka: “Besmrtni ratnici valjevskog kraja u ratovima 1912-1918“ Milorad Radojčić

 

Radivojević F. Ilija – Čiča, oficir – pešadijski potpukovnik (Brezovice, Valjevo, 23. II 1871 – Drenk, Crni Vrh, 18. VI 1913).

Otac Filip i majka Joka, poljoprivrednici.

Osnovnu školu završio je u Ćelijama, prvi razred gimnazi je u Valjevu, a sledećih pet u Šapcu. U VA stupio 15. septembra 1891. godine sa XXIV klasom.

Nakon završene akademije proizveden je u čin pešadijskog potporučnika 2. avgusta 1894. godine. Počeo je raditi kao vodni oficir, a od 1897. do 1899. završio VŠ VA. Potom je bio v. d. komandira III čete IV bataljona XIV pešadijskog puka. U svojstvu državnog pitomca 1901. i 1902. godine, usavršavao se u Rusiji, proučavajući vojnu nastavu. Po povratku, 15. oktobra 1902. postavljen je klasnog starešinu u VA.

Kao pešadijski kapetan učestvovao je u zaveri 29. maja 1903. godine, kada se nakon ubistva kraljice Drage i kralja Aleksandra Obrenovića, dinastija Karađorđevića vratila na srpski presto. Potom je bio komandir čete i komandant bataljona. Kada je unapređen u čin pešadijskog majora dugo je bio komandant žandarmerije. Istovremeno je. bio na čelu tajne nacionalno-revolucionarne organizacije Ujedinjenje ili smrt, u narodu poznatije kao Crna ruka. Da mu ta dužnost nije slučajno pripala svedoči i činjenica da je bio osnivač, prvi i jedini predsednik Vrhovne centralne uprave te organizacije. Sa Mihailom Ristićem i Velimirom Vemićem neposredno je učestvovao u ubistvu kralja Aleksandra i kraljice Drage. Uz to, među oficirima zaverenicima uživao je veliki autoritet o čemu svedoči i podatak da je lično čuvao originalni Ustav i Poslovnik te organizacije, koji je ostavio svojoj supruzi, pred polazak u rat, zapečaćen u koverat, na kome je pisalo Ovo predati posle moje smrti Apisu, što je i učinila, pa je tako Apis došao u posed tih dokumenata. I posle njegove pogibije više nije popunjavano mesto predsednika Vrhovne centralne uprave te zavereničke organizacije.

Učestvovao je u oba balkanska rata pokazujući veliku hrabrost i umešnost u komandovanju. Kao komandant u III drinskog prekobrojnog puka ostvario je više uspeha u Novopazarskom Sandžaku. Pored ostalog, sa svojim bataljonom prvi je ušao u tek oslobođeni Priboj 1912. godine, posle čega je unapređen u čin pešadijskog potpukovnika.

U II balkanskom ili Srpsko-bugarskom ratu 1913. učestvuje kao komandant XIX pešadijskog puka. Na njegovom čelu neustrašivo je poleteo u najgušće redove protivnika, koga je srpski nalet zapanjio te su se dali u bekstvo. Tamo na Crnom Vrhu, odnosno Drenku, gde su Bugari davali najžešći otpor, pao je smrtno ranjen. Videvši da im je poginuo komandant Šumadinci su produžili juriš i protivnika naterali u panično bekstvo. Njegovo mrtvog telo preneto je i sahranjeno u Beogradu 27. VI 1913. godine.

Za zasluge u miru R. je odlikovan Medaljom za vojničke vrline i Ordenom Karađorđeve zvezde IV reda. Za doprinos u ratu dobio je ofi cirski Orden Karađorđeve zvezde sa mačevima IV stepena, o čemu je izdat ukaz br. 14. 611, ali i još neka odlikovanja.